สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.)

สวรส. ให้ความเห็นต่อการปรับขนาดโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

วันที่ 27 สิงหาคม 2569 ผศ.ดร.จรวยพร ศรีศศลักษณ์ รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข เข้าร่วมชี้แจงในการประชุมคณะอนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด ในคณะกรรมาธิการการกระจายอำนาจ การปกครองส่วนท้องถิ่น และการบริหารราชการรูปแบบพิเศษ สภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 8/2569 ณ ห้องประชุม CB 308 ชั้น 3 อาคารรัฐสภา โดยมี ส.ส.กิตติชัย เอ่งฉ้วน เป็นประธานคณะอนุกรรมาธิการฯ ในการพิจารณาแผนขับเคลื่อนการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดและการปรับขนาดของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

สวรส. ให้ความเห็นต่อแผนขับเคลื่อนการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด โดยขอให้คำนึงถึงคุณภาพมากกว่าปริมาณ ซึ่ง สวรส. มีงานวิจัยที่ดำเนินการในพื้นที่ที่มีการถ่ายโอนพบว่า ส่วนหนึ่งถ่ายโอนไปแล้วติดขัดมาก ส่วนหนึ่งไปแล้วติดขัดน้อย ซึ่งทางคณะอนุกรรมการบริหารภารกิจถ่ายโอนด้านสาธารณสุขให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้มีการประชุมติดตามแก้ปัญหา โดยการประชุมครั้งล่าสุดคือวันที่ 25 สิงหาคม 2569 ซึ่งมีเรื่องพิจารณารอการแก้ไขอยู่เป็นจำนวนมาก โดยในปีงบประมาณ 2570 จะมีการถ่ายโอน รพ.สต. เพิ่มอีกประมาณ 617 แห่ง อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการถ่ายโอนไปแล้ว ส่วนหนึ่งพบว่า รพ.สต. มีจำนวนบุคลากรเพิ่มขึ้น จำนวนงบประมาณมากขึ้น แต่ผลลัพธ์ในการดูแลสุขภาพประชาชน บางงานดีขึ้นบ้าง บางงานไม่ดีขึ้น ซึ่งทางกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ร่วมกับ กสธ. อาจพิจารณาจัดทำระบบฐานข้อมูลกลางเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการด้านสาธารณสุข เพื่อให้มีฐานข้อมูลที่เป็นเอกภาพ

ส่วนประเด็นการเสนอให้มีการปรับขนาด รพ.สต. อาจไม่จำเป็นต้องแก้ไขประกาศแนบท้ายของคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่อปท. เพราะมีข้อความระบุไว้แล้วว่า อบจ.อาจพิจารณาปรับปรุงโครงสร้างและอัตรากำลังของรพ.สต. ตามความจำเป็นและความเหมาะสมกับปริมาณ เช่น เขตเมือง เขตที่มีประชากรในความดูแลมากกว่า 13,000 คน โดยอาจต้องพิจารณาให้สอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารงานบุคคลท้องถิ่น อย่างไรก็ตามต้องคิดให้รอบคอบหากจะปรับขนาด รพ.สต. จากเดิมที่มีแค่ S, M, L เป็น XL ที่ดูแลประชากรมากกว่า 13,000 คน เพราะภาระงบประมาณจะคงอยู่ในระยะยาว รวมทั้งควรคำนึงถึงนโยบายรัฐบาลปัจจุบันให้ตรึงกรอบอัตรากำลังด้วย ส่วนประเด็นกลไกการพิจารณา อาจใช้กลไกคณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่ (กสพ.) ซึ่งมีหน้าที่พิจารณาเรื่องการปรับขนาดของ รพ.สต. ตามความเหมาะสม แล้วนำเข้าที่ประชุมสภาท้องถิ่นเพื่ออนุมัติงบประมาณและอัตรากำลัง และดำเนินการแจ้งให้หน่วยราชการส่วนกลางที่เกี่ยวข้องรับทราบ เช่น กกถ. สถ. โดย สถ. อาจพิจารณาออกระเบียบกระทรวงมหาดไทยเพื่อกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการปรับขนาด ยุบ ควบรวมหรือขยายขนาดของหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ โดยควรมีการหารือร่วมกับกองสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ (กสป.) ซึ่งมีหน้าที่หลักในการขับเคลื่อนและพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562 และมีหน้าที่ในประเมินมาตรฐานของ รพ.สต. ทุกแห่งด้วย