สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ร่วมกับ สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) จัดงานมหกรรม “อีสานพลัส: บูรณาการชุมชนปั้นเศรษฐกิจใหม่ คนอีสานอยู่ดีกินดีสุขภาพดี” และพิธีมอบถ้วยรางวัล ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล จากการประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี (ISAN Zero OV Media Hackathon)” ภายใต้ยุทธศาสตร์และการขับเคลื่อนแผนงานเป้าหมายสำคัญ “ประเทศไทยปลอดโรคพยาธิใบไม้ตับ ไม่ตายจากมะเร็งท่อน้ำดี” โดยบูรณาการงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การปฏิบัติจริงในพื้นที่ พร้อมชูแนวคิด “แซ่บสุก เซฟชีวิต” โดยมี นพ.ภาคี ทรัพย์พิพัฒน์ สาธารณสุขนิเทศก์ เขตสุขภาพที่ 7 เป็นประธานเปิดงาน และมอบถ้วยรางวัล ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี จากการประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี (ISAN Zero OV Media Hackathon)” พร้อมด้วยผู้บริหารจากภาคีเครือข่ายร่วมจัดงานฯ นพ.สุระ วิเศษศักดิ์ รองผู้อำนวยการ สวรส. ดร.จุไรรัตน์ พรหมใจ ผู้จัดการงานวิจัย สวรส. นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการ สช. ศ.พญ.ผิวพรรณ มาลีวงษ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น และเครือข่ายภาคประชาสังคม อาทิ นายชาญณรงค์ บุริสตระกูล ประธานหอการค้ากลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง น.ส.วิลัยวัลย์ ธงสันเทียะ ประธานชมรม อสม.ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ 5 เม.ย. 2569 ณ ห้องประชุมพีรสิทธิ์ คำนวนศิลป์ วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น จ.ขอนแก่น

          นพ.สุระ วิเศษศักดิ์ รองผู้อำนวยการ สวรส. กล่าวช่วงหนึ่งในพิธีเปิดงานมหกรรมฯ ว่า ปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี เป็นปัญหาสาธารณสุขที่ยืดเยื้อมายาวนาน โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีอัตราการติดเชื้อสูงและส่งผลกระทบทั้งต่อชีวิต ครอบครัว และเศรษฐกิจสังคมในวงกว้าง ดังนั้นทุกภาคส่วนจึงเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว โดยได้มีการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่างกระทรวงสาธารณสุข สวรส. มหาวิทยาลัยขอนแก่น และกระทรวงมหาดไทย โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและกรมการปกครอง เมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2569 ที่ผ่านมา โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อขับเคลื่อนการแก้ปัญหาเรื่องนี้ให้เป็นวาระแห่งชาติ ซึ่งในช่วง 2 ปีนี้ ได้มีการจัดสรรงบประมาณกว่า 200 ล้านบาท โดยเน้นการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเปลี่ยนความเชื่อทางวัฒนธรรมการกิน ผ่านการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ ทั้งนี้การสื่อสารมีหลากหลายรูปแบบ อาทิ หมอลำกลอนของคุณแม่ราตรี ศรีวิไล ศิลปินแห่งชาติ ละครเวทีโดยเยาวชนคนรุ่นใหม่ เป็นต้น เพื่อให้ครอบคลุมและเข้าถึงทุกกลุ่มวัย 

          นอกจากนี้ นพ.สุระ ยังย้ำถึง “หัวใจของการป้องกันอยู่ที่การเปลี่ยนพฤติกรรม” ซึ่งการบริโภคอาหารดิบเป็นวัฒนธรรมที่ฝังรากลึก ดังนั้นการจะเปลี่ยนได้ ต้องอาศัยการสร้างความตระหนักรู้ควบคู่กับเครื่องมือที่เหมาะสม ทั้งการพัฒนาสื่อที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น การปลูกฝังความรู้ในโรงเรียน การใช้ชุดตรวจคัดกรอง OV-ATK ควบคู่กับการให้ความรู้ การรณรงค์อาหารปลอดพยาธิร่วมกับผู้ประกอบการชุมชน และการเสริมระบบสุขาภิบาลและการจัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกสุขลักษณะ ส่วนระบบบริการสุขภาพ ควรมีกลไกค้นหากลุ่มเสี่ยงให้เข้าสู่กระบวนการคัดกรอง วินิจฉัย และรักษาอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งการอัลตราซาวด์เพื่อคัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อลดการสูญเสียก่อนเข้าสู่ระยะรุนแรง 

          ทั้งนี้กิจกรรมไฮไลท์ภายในงาน เน้นกิจกรรมสร้างความตระหนักรู้ เรื่องการกินอาหารที่ปลอดพยาธิใบไม้ตับเป็นสำคัญ โดยมีกิจกรรมที่น่าสนใจ อาทิ
 บริการตรวจคัดกรองสุขภาพ “ตรวจเร็ว รู้ทัน รักษาได้” โดยมีการลงทะเบียนกลุ่มเสี่ยง ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับ และตรวจอัลตราซาวด์คัดกรองมะเร็งท่อน้ำดี 
- กิจกรรมบันเทิง รณรงค์ผ่าน Soft Power (แซ่บสุก เซฟชีวิต)
- กิจกรรม ISAN ZERO OV : การแสดงจากคณะเด็กเทวดา ในชุด “เด็กอีสานรุ่นใหม่ห่างไกลปลาดิบ แซ่บสุกเซฟชีวิต” หมอลำกลอนศิลปินแห่งชาติ ดร.ราตรี ศรีวิไล ที่ใช้ศิลปะพื้นบ้านมาชวนคนอีสานกินสุก ละครเวทีรณรงค์: การแสดงละครสื่อสารความรู้เรื่องปลาสุกเพื่อให้เข้าถึงง่ายและสนุกสนาน 
- พิธีมอบถ้วยรางวัลนายกฯ จากการประกวดการสื่อสารรณรงค์ ISAN Zero OV Media Hackathon 
- นิทรรศการนวัตกรรมแสดงผลงานวิจัยที่ใช้ได้จริง เช่น ชุดตรวจ OV-ATK และโมเดลการจัดการสิ่งปฏิกูล