ชั้น 4 อาคารสุขภาพแห่งชาติ เลขที่ 88/39 ถ.ติวานนท์ 14 ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000
ขนาดตัวอักษร
-
+
ความตัดกันของสี
C
C
C
icon-lang-thภาษาไทย
ค้นหา
เมนู
จำนวนผู้อ่าน : 39 คน
การพัฒนาแนวทางการวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้จากโครงการวิจัยในประเด็นกลุ่มเปราะบางเพื่อนำองค์ความรู้มาพัฒนาศักยภาพนักวิจัย ระยะที่ 2
นักวิจัย :
ประกาศิต กายะสิทธิ์ , รัฐพร ลิขิตวัฒนานุรักษ์ , ชลธิชา อารีบำบัด , สายใจ โชติกะคาม , นิชาภา อยู่คง , กุลนิดา แป้นสุขา , สมาไพร พิมพ์พา ,
ปีพิมพ์ :
2569
สนับสนุนโดย :
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข
วันที่เผยแพร่ :
9 กรกฎาคม 2569

การวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาแนวทางการวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้จากโครงการวิจัยในประเด็นกลุ่มเปราะบางเพื่อนำองค์ความรู้มาพัฒนาศักยภาพนักวิจัย ระยะที่ 2 สนับสนุนโดยสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อพัฒนาหลักสูตรศักยภาพนักวิจัยและคนทำงานกับความเปราะบางจากหลักสูตร 2 ชุดที่พัฒนาในระยะที่ 1 (2) ออกแบบเครื่องมือประเมินผลเชิงพฤติกรรมโดยใช้หลักการ Authentic Assessment และ (3) ติดตามผลการพัฒนาศักยภาพเพื่อปรับปรุงกระบวนการอย่างต่อเนื่อง ระเบียบวิธีวิจัย: ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผสมการวิจัยพัฒนาและการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) บูรณาการกรอบแนวคิด SECI Model (Nonaka & Takeuchi, 1995) และ Authentic Assessment กลุ่มตัวอย่างคือผู้เข้าอบรมในหลักสูตรที่พัฒนาขึ้น 2 รุ่นรวมทั้งสิ้น 146 คน พื้นที่การอบรม จาก 8 จังหวัดทั่วประเทศ ได้แก่ จังหวัดอุบลราชธานี (n=18) กรุงเทพมหานคร (n=17) จังหวัดน่าน (n=20) จังหวัดสงขลา (n=20) จังหวัดปัตตานี (n=19) จังหวัดพิษณุโลก (n=17) จังหวัดมหาสารคาม (n=20) และจังหวัดนครปฐม (n=17) เก็บข้อมูลด้วย 1) แบบประเมินตนเอง (Self-Assessment) ก่อน-หลังอบรม ใช้มาตรวัด 5 ระดับ วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา ค่าเฉลี่ย (x̄) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และค่าผลต่างคะแนน (Δ) 2) ติดตามผลการนำองค์ความรู้หลังการอบรมไปใช้ใน 2 เดือน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกตามหัวข้อ ผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (Program Learning Outcomes: PLOs) และผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับรายวิชา (Course Learning Outcomes: CLOs) 3) ติดตามผลการนำความรู้ไปขยายผลกับกลุ่มเป้าหมายของผู้รับการอบรมใน 4 เดือน อาทิ กลุ่มเปราะบาง โดยเลือก 1 กลุ่มต่อ 1 พื้นที่เป้าหมาย ด้วยการสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วมและประชุมกลุ่มย่อย ผลการวิจัย: หลักสูตร 2 หลักสูตรประกอบด้วยหลักสูตรที่ 1: Mindset & Attitude หลักสูตรที่ 2: Designing Vulnerability Research ผลการประเมินตนเองพบว่าหลักสูตรที่ 1) พบค่า Δ weighted รวม +1.57 (ระดับ "สูง") โดยหัวข้ออคติและความละเอียดอ่อนมีพัฒนาการระดับ "สูงมาก" ในทุกจังหวัด (Δ = +1.86 ถึง +2.20) หลักสูตรที่ 2 พบค่า Δ weighted รวม +1.40 (ระดับ "สูง") นอกจากนี้หลังการปรับปรุงหลักสูตรพบว่า ผู้เข้าอบรมรุ่นที่ 2 มีพัฒนาการโดยรวมสูงกว่ารุ่นที่ 1 ในทุกมิติ โดยเฉพาะหลักสูตรที่ 2 มีค่า Δ weighted = +2.03 เทียบกับรุ่นที่ 1 ที่ Δ = +1.40 สะท้อนการพัฒนาหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง การติดตามผล 2 เดือนหลังอบรมพบการบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (Program Learning Outcomes: PLOs) และผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับรายวิชา (Course Learning Outcomes: CLOs) การติดตามผลการนำความรู้ไปขยายผลกับกลุ่มเป้าหมายของผู้รับการอบรมใน 4 เดือน พบการเปลี่ยนแปลงใน 5 มิติ ได้แก่ มิติที่ 1 ความเข้าใจ สามารถนิยามและเข้าใจกลุ่มเปราะบางได้ลึกซึ้งและหลากหลายมิติมากขึ้น มิติที่ 2 ทัศนคติและจริยธรรมมีการบูรณาการจริยธรรมเข้าในทุกขั้นตอนของการเป็นกระบวนการสื่อสารต่อเนื่องที่สร้างความไว้วางใจและคำนึงถึงพลวัตอำนาจระหว่างนักวิจัยกับผู้เข้าร่วม มิติที่ 3 การเปลี่ยนแปลงกรอบคิด (Paradigm Shift) ว่าความเปราะบางเกิดจากระบบโครงสร้างสังคมที่ไม่เป็นธรรม มิติที่ 4 งานวิจัยเชิงเปลี่ยนแปลงมองงานวิจัยเป็นเครื่องมือสำหรับการเปลี่ยนแปลงระบบ เห็นคุณค่าและศักยภาพที่มีในกลุ่มเปราะบาง งานวิจัยขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงนโยบาย (Research-driven Policy Change) มิติที่ 5 การทำวิจัยเป็นกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาตนเองของนักวิจัย ความเข้าใจ ทัศนคติและจริยธรรม ทักษะและการปฏิบัติ การเปลี่ยนแปลงกรอบคิด (Paradigm Shift) จริยธรรมในฐานะหลักปฏิบัติ และการมองงานวิจัยเป็นเครื่องมือการเปลี่ยนแปลงระบบ สรุปและข้อเสนอแนะ: กระบวนการพัฒนาศักยภาพนักวิจัยที่บูรณาการ SECI Model, Adult Learning และ Authentic Assessment สามารถยกระดับสมรรถนะได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะมิติฐานคิดและเจตคติ ผลการวิจัยนี้สนับสนุนการกำหนดมาตรฐานสมรรถนะนักวิจัยด้านประชากรเปราะบางและการขยายผลสู่หน่วยงานวิจัยระดับประเทศ


ลิงก์ต้นฉบับ : https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6454

เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้ เราใช้คุกกี้เพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์การใช้งานที่ดีที่สุดบนเว็บไซต์ของเรา โปรดศึกษาเพิ่มเติมที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

จัดการความเป็นส่วนตัว
คุกกี้ที่มีความจำเป็น
(Strictly Necessary Cookies) เปิดใช้งานตลอด

คุกกี้ประเภทนี้มีความจำเป็นต่อการให้บริการเว็บไซต์ของ สวรส เพื่อให้ท่านสามารถเข้าใช้งานในส่วนต่าง ๆ ของเว็บไซต์ได้ รวมถึงช่วยจดจำข้อมูลที่ท่านเคยให้ไว้ผ่านเว็บไซต์ การปิดการใช้งานคุกกี้ประเภทนี้จะส่งผลให้ท่านไม่สามารถใช้บริการในสาระสำคัญของ สวรส. ซึ่งจำเป็นต้องเรียกใช้คุกกี้ได้